საშუალო სკოლის მოსწავლეთა პროტესტი პარიზის რეგიონში სექტემბრის შუა რიცხვებში დაიწყო და მას შემდეგ მთელ ქვეყანაში გავრცელდა. ზოგიერთი დემონსტრაცია პოლიციასთან ძალადობრივ შეტაკებებში გადაიზარდა.

როდესაც კრეტეილის (პარიზის სამხრეთ-აღმოსავლეთი გარეუბანი) სკოლის მოსწავლეები შეუერთდნენ მასწავლებლებს დამატებითი რესურსებისა და პერსონალის მოთხოვნით გამართულ პროტესტში, მათ ვერც კი წარმოედგინათ, რომ მათი ქმედება მთელი ქვეყნის მასშტაბით მოძრაობას გამოიწვევდა.

კამპანია 17 სექტემბერს დაიწყო და სწრაფად მოიპოვა იმპულსი სოციალურ მედიაში პროტესტის ვიდეოების გავრცელების შემდეგ. მთელ საფრანგეთში სტუდენტები შეუერთდნენ მთავრობისგან ისეთი პრობლემების გადაჭრის მოთხოვნით, როგორიცაა გადატვირთული საკლასო ოთახები, მასწავლებლების დეფიციტი და მოძველებული სასკოლო ინვენტარი.

პირველი პროტესტიდან ორ კვირაზე მეტი ხნის შემდეგ, სტუდენტურმა ასოციაციებმა მოუწოდეს სტუდენტებს, შეკრებილიყვნენ მასობრივი დემონსტრაციისთვის სამშაბათს, 6 ოქტომბერს. ამასობაში, ორშაბათს, ასობით სკოლა სრულად ან ნაწილობრივ დაიხურა, რადგან ხელისუფლებამ დაასკვნა, რომ მათ არ ჰქონდათ საკმარისი უსაფრთხოების პირობები.

არეულობა და შეტაკებები უსაფრთხოების ძალებთან
ბევრი პროტესტი მშვიდობიანი იყო. თუმცა, ზოგიერთს თან ახლდა არეულობა და სამართალდამცავებთან შეტაკებები. საფრანგეთის შინაგან საქმეთა მინისტრის თქმით, 5060-ზე მეტი დააკავეს, რომელთაგან 87% არასრულწლოვანი იყო. საპროტესტო აქციების დროს 170-ზე მეტი სტუდენტი, 78 საგანმანათლებლო პერსონალი და 600-ზე მეტი პოლიციელი დაშავდა.

საფრანგეთის მასშტაბით რამდენიმე სკოლა დაზიანდა, დაიწვა ან ვანდალიზმში ჩავარდა. რამდენიმე შემთხვევაში, მომიტინგეების ჯგუფებმა შეაღწიეს.

ორშაბათს, საფრანგეთის ჩრდილოეთით მდებარე ქალაქ ლენსში, 15 წლის ბიჭი პოლიციის ყუმბარამ დაჭრა, რის შედეგადაც ხელი დაკარგა. პროკურორმა ეტიენ ტიეფრიმ პრესას განუცხადა, რომ ჯერ კიდევ არ არის დადგენილი, „თავად აიღო თუ არა ბიჭმა ყუმბარა“ თუ ესროლეს.

ადამიანის უფლებათა საფრანგეთის ლიგამ (LDH) გამოაცხადა „კანონის უზენაესობისგან გლობალური უკან დახევა და სამართლებრივი ნორმების უგულებელყოფა“ სკოლის მოსწავლეების წინააღმდეგ პოლიციის ქმედებებში.

ორშაბათს გამართულ პრესკონფერენციაზე ორგანიზაციის პრეზიდენტმა, ნატალი ტეჩიომ, განაცხადა, რომ საერთაშორისო სამართალი არა მხოლოდ „იგნორირებულია“, არამედ, ფაქტობრივად, „ითელება“.

ამასობაში, საფრანგეთის პოლიციის მთავარი პროფკავშირის, „ალიანს ნაციონალის“ წარმომადგენელმა, სტანისლას გოდონმა, Euronews-ს განუცხადა, რომ პოლიცია კვლავ ორიენტირებულია სკოლების პერიმეტრის გარშემო უსაფრთხოების უზრუნველყოფაზე.

„როდესაც საქმე აგრესიის აქტებსა და ძალის გამოყენებას ეხება, ასეთი ქმედებების პროპორციულობა და კანონიერება უნდა შეფასდეს“.

„თუ ვსაუბრობთ იმ პირებზე, რომლებმაც ცეცხლი გაუხსნეს პოლიციელებს ან მჟავა ესროლეს, მაშინ ძალის გამოყენება ბრბოს დასაშლელად აუცილებელია. არ მომწონს ტერმინი „რეპრესია“ ან სტუდენტური პროტესტის „ჩახშობა“. ეს არ არის მთავარი. თუ საზოგადოებრივ ადგილებში არ არის დარღვევები, მაშინ არ არსებობს საფუძველი სამართალდამცავი ორგანოების მიერ ძალის ლეგიტიმური გამოყენებისთვის“, - აღნიშნა გოდონმა.

პოლიტიკოსები დაპირისპირებაში არიან ჩათრეულნი
მიმდინარე არეულობამ პოლიტიკოსები კონფლიქტში ჩაითრია, რამაც გაზარდა ზეწოლა მთავრობაზე, რათა მოაგვაროს სიტუაცია და უპასუხოს სტუდენტების საჩივრებს.

პარასკევს, განათლების მინისტრმა ედუარ ჟეფრემ მოლაპარაკებები გამართა სკოლის პროფკავშირებთან და მშობელთა ასოციაციების წარმომადგენლებთან. იმავე დღეს, საფრანგეთის იუსტიციის მინისტრმა ჟერალდ დარმანინმა განაცხადა, რომ ძალადობრივმა პროტესტებმა ამა თუ იმ გზით იმოქმედა საფრანგეთის 3700 სკოლიდან 735-ზე.

კვირას, საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრმა სებასტიან ლეკორნიუმ ხუთპუნქტიანი სამთავრობო სამოქმედო გეგმა წარადგინა. მან ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მთავრობა კვლავ ერთგულია გაკვეთილების გაუქმების თავიდან ასაცილებლად, სკოლების ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებაზე რეგიონულ ხელისუფლებასთან თანამშრომლობით, სკოლების გრაფიკის გამარტივებასა და Parcoursup სისტემის (ფრანგული უნივერსიტეტების განაცხადის პლატფორმა) გამჭვირვალობის გაზრდის. მან ასევე დაადასტურა თავისი ერთგულება სტუდენტებისთვის ყოვლისმომცველი მხარდაჭერის გაწევის მიმართ.

მემარცხენე ძალებმა მხარდაჭერა გამოხატეს პროტესტების მიმართ: ხუთშაბათს, „საფრანგეთის ურჩობის“ პარტიის ლიდერმა ჟან-ლუკ მელანშონმა განაცხადა: „ჩვენ გვსურს, რომ ჩვენი ქვეყნის ახალგაზრდობა ამ სიტუაციიდან თავაწეულები გამოვიდნენ“.

კრიტიკოსები პოლიტიკოსს და მის პარტიას ახალგაზრდების წაქეზებასა და პროტესტების საკუთარი პოლიტიკური სარგებლისთვის გამოყენებაში ადანაშაულებენ. თუმცა, მელანშონი ამტკიცებს, რომ მისი პარტია მხარს უჭერს მოძრაობას, მაგრამ არ აწყობს მას და მომხრეა, რომ პროტესტები მშვიდობიანი იყოს.

მასწავლებელთა პროფკავშირები: „სასკოლო სისტემა კრიზისშია“
Euronews-თან ინტერვიუში, მასწავლებელმა და სკოლისა და უმაღლესი განათლების მუშაკთა ეროვნული კავშირის (SNALC) პრეზიდენტმა ჟან-რემი ჟირარმა ხაზი გაუსვა პროტესტების პოლიტიზირების საფრთხეს.

„ჩვენ ძალიან ფრთხილად უნდა ვიყოთ და არ გადავაქციოთ ის, რაც ხდება - ჩართული პოლიტიკური ძალების მიუხედავად - პოლიტიკურ ინსტრუმენტად, რადგან ეს ძალიან საშიშია“.

„ჩვენ ვართ ისინი, ვინც უშუალოდ ადგილზე ვმუშაობთ და 

ჩვენ გვჭირდება მზრუნველობა და დაცვა. პერსონალის პოვნა ისედაც რთულია, რადგან ჩვენი პროფესია არამიმზიდველია. თუ ჩვენ არ ვიქნებით დაცულები, მასწავლებლების პოვნა მომდევნო წლებში კიდევ უფრო გართულდება.“

პარასკევს, სამხრეთ საფრანგეთში, სკოლის წინ გამართული საპროტესტო აქციის დროს, მასწავლებელს ბენზინი გადაასხეს. 16 წლის მოსწავლე მოგვიანებით დააკავეს.

ჟირარის თქმით, პრობლემები, რომლებზეც მოსწავლეები საუბრობენ, სულ უფრო ახალი არ არის.

„ჩვენთვის სულ უფრო რთული ხდება არმყოფი მასწავლებლების შემცვლელების პოვნა; საფრანგეთში საკლასო ოთახები ევროპაში ერთ-ერთი ყველაზე გადატვირთულია და დაწესებულებები არ არის საკმარისად აღჭურვილი უკიდურესი სიცხის გასატარებლად. ჩვენ ყველამ კარგად ვიცით ამის შესახებ.“

„ძირითადი პრობლემა ის არის, რომ სასკოლო სისტემა კრიზისშია და ეს დიდი ხანია ასეა“, - თქვა მან და აღნიშნა, რომ ყველაზე ძალადობრივი ინციდენტების უმეტესობა მხოლოდ მცირე ჯგუფის მიერ არის ჩადენილი.

„ისინი აქ არეულობის პროვოცირებისთვის მოდიან - მე ეს თავად მინახავს.“ 

„ჩვენი კოლეგები სკოლის გარეთ მორიგეობენ და მოსწავლეებთან ურთიერთობენ, ცდილობენ სიტუაციის ესკალაცია არ დაუშვან. ყველაფერი შეიძლება მოხდეს და ატმოსფერო შეიძლება მკვეთრად შეიცვალოს სულ რაღაც ხუთ წუთში. მოსწავლეები გვიცნობენ, ჩვენ მათთან კონტაქტი დავამყარეთ და ვცდილობთ მუდმივი დიალოგის შენარჩუნებას.“

ბევრი მშობელი მხარს უჭერს პროტესტს.
მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი მშობელი შვილებს ურჩევს, თავი შეიკავონ პროტესტებისგან და გაკვეთილებზე დასწრებასაც კი უკრძალავენ, მშობელთა საბჭოების ფედერაციამ (FCPE), საფრანგეთის ერთ-ერთმა უდიდესმა მშობელთა ორგანიზაციამ, მხარდაჭერა გამოუცხადა გაფიცული მოსწავლეებს.

„ჩვენ მხარს ვუჭერთ ჩვენი შვილების მოთხოვნას უკეთესი სასწავლო პირობების შესახებ“, - განუცხადა Euronews-ს FCPE-ის ვიცე-პრეზიდენტმა მუსტაფა ოზჩელიკმა.

ოზჩელიკმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ბევრი მშობელი იზიარებს შვილების შეშფოთებას ისეთ საკითხებთან დაკავშირებით, როგორიცაა გადატვირთული კლასები, მასწავლებლების დეფიციტი და გაცდენები, გარკვეული საგნების მასწავლებლების პოვნის სირთულეები, სკოლის ექიმების ნაკლებობა და ზაფხულში კლასებში ზედმეტი სიცხე.

„სკოლის პერსონალი, მშობლები და საბოლოო ჯამში, თავად მოსწავლეები გაკვეთილებზე დაბრუნებას ითხოვენ. მოსწავლეები საკმარისად გონიერები არიან, რომ თავად გადაწყვიტონ, გააგრძელებენ თუ არა პროტესტს. ეს ჩვენი გადასაწყვეტი არ არის. თუმცა, როგორც კი საჭირო გარანტიებს მიიღებენ, ყველა სკოლაში დაბრუნდება.“

ავტორი: მარიამ იმერლიშვილი, ექსპრესნიუსის რეპორტიორი 2020 წლიდან

სოციალური ქსელები

საშუალო სკოლის მოსწავლეების საპროტესტო აქციები საფრანგეთში: რატომ გადაიზრდება მშვიდობიანი საპროტესტო აქციები ძალადობაში?

ერდოღანის რეჟიმმა დააკავა ჟურნალისტი რომელმაც 2024 წელს საქართველოში ლგბტქ+ ორგანიზაციებზე სტატია დაწერა

რეპრესიული კანონების გამო, პანკისის ხეობაში საგანმანათლებლო სასწავლო ცენტრი დაიხურა სადაც ქართულ ენას გაძლიერებულად ასწავლიდნენ

ესტონეთის ახალი თავდაცვის დოქტრინა არმიას ავალდებულებს, რუსეთი საზღვარზე შეაჩეროს.