სპარსეთის ყურის ქვეყნებიდან ნავთობის ექსპორტი ომამდელ დონეს მიაღწია მიწოდების მარშრუტების დივერსიფიკაციისა და ჰორმუზის სრუტეში გემების მიმოსვლის ნაწილობრივი აღდგენის წყალობით.

ბრენტის ფიუჩერსები ბარელზე 100 დოლარზე დაბლა დაეცა, მაგრამ საწვავის ფასები რეკორდულ მაქსიმუმთან ახლოს რჩება. ამჟამად, ნედლი ნავთობი ძირითადად ახლო აღმოსავლეთიდან ექსპორტირდება, რადგან ირანის თავდასხმებით გამოწვეული ზიანისა და თავდასხმების საფრთხის გამო ბევრი ადგილობრივი ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა დაკეტილია. შესაბამისად, ნავთობპროდუქტების გლობალური დეფიციტი კვლავ არსებობს.

21-27 სექტემბრის კვირაში, რეგიონიდან 160 მილიონ ბარელზე მეტი, ანუ დღეში 23.3 მილიონი ბარელი ექსპორტი განხორციელდა, იტყობინება The Wall Street Journal, Kpler-ის მონაცემებზე დაყრდნობით. მსგავსი მოცულობები თებერვლის პირველ ნახევარშიც ექსპორტი განხორციელდა. თუმცა, ამჟამად, დაახლოებით 55% ექსპორტირდება ომანის ყურიდან, რომელიც მდებარეობს ჰორმუზის სრუტემდე (რომლის ბლოკირებაშიც ირანი სულ უფრო წარუმატებლად ახერხებს) და წითელი ზღვიდან, სადაც საუდის არაბეთი ნავთობს მილსადენებით აწვდის. ომამდე, 80%-ზე მეტი ჰორმუზის გავლით გადაიზიდებოდა.

„როიტერის“ ცნობით, რეგიონიდან ექსპორტი ყველა მარშრუტით სექტემბერში 14 დღის განმავლობაში ომამდელ დონეს გადააჭარბა, რომელიც ომამდელ წელს დღეში 18 მილიონ ბარელს შეადგენდა. „კპლერის“ ცნობით, გადაზიდვების ბოლოდროინდელი ზრდა განპირობებულია საუდის არაბეთით, რომელიც ბაზრის წილის დაბრუნებას ცდილობს, სულ უფრო მეტად ახორციელებენ ნავთობის ტრანსპორტირებას ტანკერებით ჰორმუზის გავლით და მეტი ნავთობის გადატუმბვას მილსადენით, რომელიც აღდგა ერაყიდან ირანის მიერ მხარდაჭერილი მებრძოლების მიერ 10 სექტემბერს თავდასხმის შემდეგ.

სექტემბრის პირველი ნახევრის უმეტესი ნაწილის განმავლობაში ბრენტის ფიუჩერსული ფასი ბარელზე 100 დოლარს აჭარბებდა. თუმცა, სამშაბათს ის 98,10 დოლარამდე დაეცა. ამას ხელი შეუწყო იმ ამბავმა, რომ საუდის არაბეთის მიერ მხარდაჭერილმა იემენის სამთავრობო ძალებმა დაიბრუნეს სანაპირო ზოლი ბაბ ელ-მანდების სრუტის მახლობლად, რომლის გავლითაც გემები წითელ ზღვაში შედიან. შედეგად, ირანის მიერ მხარდაჭერილი ჰუსიტი მეამბოხე დაჯგუფება განდევნეს იმ ტერიტორიის უმეტესი ნაწილიდან, რომელიც მათ სექტემბერში დაიკავეს და საიდანაც მათ შეეძლოთ საზღვაო მოძრაობის კონტროლი.

მიუხედავად ამ მოვლენებისა, ჰიუსტონში Lipow Oil Associates-ის პრეზიდენტი ენდი ლიპოუ აღნიშნავს:

ისინი ნედლი ნავთობის ნაცვლად ბენზინს, რეაქტიული საწვავის და დიზელის ნაკადს ყიდულობენ. ახლო აღმოსავლეთში რაკეტებითა და დრონებით განხორციელებულმა დარტყმებმა რამდენიმე მსხვილი ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა დააზიანა. მსოფლიო ნავთობპროდუქტების დეფიციტის წინაშე დგას.
მათი ექსპორტი ამჟამად დღეში 1.3 მილიონ ბარელს შეადგენს - ჰორმუზის სრუტის გავლით მთლიანი ექსპორტის 11%-ს; ომამდე ეს წილი 20%-ს აღემატებოდა.

ამერიკელი ნავთობის ხელმძღვანელები სთხოვენ აშშ-ს საზღვაო ძალებს, რომელიც ჰორმუზის სრუტეში ტრანზიტით მოძრავ გემებს ირანის დაბომბვისგან იცავს, რომ მეტი ყურადღება მიაქციონ ნავთობპროდუქტების გადამტანი ტანკერების ესკორტს, განუცხადეს ინდუსტრიის წარმომადგენლებმა Wall Street Journal-ს. აქამდე აშშ ძირითადად მხარს უჭერდა სუპერტანკერებს, რომლებსაც დაახლოებით 2 მილიონი ბარელი ნედლი ნავთობის გადატანა შეუძლიათ.

როიტერს განუცხადეს ტრეიდერებმა და ანალიტიკოსებმა საუდის არაბეთი ბოლო დროს აქტიურად იყენებს ამ სუპერტანკერებს. ასეთი დიდი ექსპორტის მოცულობის გამო, ომანის ყურეში ნავთობის გადაზიდვის შესაძლებლობა გემებზე, რომლებიც შემდეგ მას მყიდველებს აწვდიან, თავის ზღვარს მიაღწია, ამბობენ ისინი.

ამ გზით ექსპორტირებული ნედლი ნავთობი ძირითადად აზიის ქვეყნებში მიდის, რომლებიც მას საკუთარი საჭიროებებისთვის ამუშავებენ და მისგან მიღებულ პროდუქტებს მნიშვნელოვნად არ ექსპორტზე გააქვთ. შედეგად, აშშ, მსოფლიოში წამყვანი ნავთობმწარმოებელი და გადამამუშავებელი კომპანია, რჩება ერთ-ერთ იმ მცირერიცხოვან მსხვილ მიმწოდებელთაგან, რომელსაც შეუძლია მსოფლიოს საწვავით მომარაგება.

ანალიტიკოსების აზრით, მაშინაც კი, თუ სპარსეთის ყურიდან მიმდინარე ექსპორტის მოცულობა შენარჩუნდება, გლობალური ბაზრის სტაბილიზაცია 2027 წლის შუა პერიოდამდე ნაკლებად სავარაუდოა. რეგიონის ქვეყნებს დრო დასჭირდებათ ნავთობის საბადოებისა და გადამამუშავებელი ქარხნების აღსადგენად, ხოლო ბაზარს დრო დასჭირდება ომისა და კრიზისის გამო რეზერვებიდან დაკარგული ასობით მილიონი ბარელი ნავთობის შესავსებად.

აშშ-ში, გალონი დიზელის საშუალო ფასმა სექტემბრის ბოლოს რეკორდულ 6.53 დოლარს მიაღწია (წინა თვის 5.6 დოლართან და წინა წლის 3.7 დოლართან შედარებით), ხოლო კალიფორნიაში, სადაც მიწოდება დაბალია და გადასახადები მაღალია, მან 8.44 დოლარს მიაღწია. დიზელის ფასი ამჟამად აშშ-ში 6.37 დოლარია და საწვავის მაღალი ღირებულება ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორია, რამაც შეიძლება რესპუბლიკელების მხარდაჭერა მომავალ თვეში დაგეგმილ კონგრესის არჩევნებში შეაფერხოს.

ავტორი: ელენე გვიმრაძე, ექსპრესნიუსის რეპორტიორი 2018 წლიდან

სოციალური ქსელები

სოჭის სანაპიროსთან ნავთობის ტანკერი AFRAMAX RIO იწვის - ვიდეო

ევროკომისიამ გაფართოებისთვის მოსამზადებელი დოკუმენტები მიიღო სადაც საქართველო აღარ განიხილება

მარტა კოსი- საქართველო კანდიდატი ქვეყანა მხოლოდ ქაღალდზეა

საკონსტიტუციო სასამართლოს პირველმა კოლეგიამ ოპოზიციური პარტიების არაკონსტიტუციურად ცნობისა და მათი საქმიანობის აკრძალვის თაობაზე სარჩელი მიიღო