ირანის ავიაციის ინდუსტრიის წინააღმდეგ აშშ-ის სანქციებმა თურქეთი აიძულა, გაეუქმებინა საკუთარი რეისები ირანში და აკრძალა მისი ერთ-ერთი ავიაკომპანია. ირანთან საქმიანი ურთიერთობების დამყარებისას ბანკებიც დაზარალდნენ. აშშ-ის გამკაცრებული ეკონომიკური ბლოკადის ფონზე, თეირანმა გამოაცხადა მზადყოფნა, ხელახლა გახსნას საზღვაო მიმოსვლა ჰორმუზის სრუტეში, თუ ბლოკადა მოიხსნება და ვაშინგტონი შეამსუბუქებს სამხედრო ზეწოლას.

ეროვნულმა გადამზიდავმა Turkish Airlines-მა და ბიუჯეტურმა ავიაკომპანიებმა AJet-მა და Pegasus-მა ირანში ყველა რეისი 21 სექტემბრიდან გააუქმეს, როდესაც აშშ-ის სანქციები ამოქმედდა. ირანში პირველი ორი რეისი აღარ არის ჩამოთვლილი მათ ვებსაიტებზე 2027 წლის მარტამდე და Pegasus-მა, როგორც ჩანს, ყველა ასეთი რეისი ამოიღო თავისი დაჯავშნის სისტემიდან, იუწყება რეგიონული გამოცემა Middle East Eye. არ არსებობს გარანტია, რომ Turkish Airlines-ი ფრენებს ექვს თვეშიც კი განაახლებს, განუცხადა Turkish Airlines-ის წარმომადგენელმა Iran International-ს.

თურქეთმა ასევე აუკრძალა ირანულ კომერციულ ავიაკომპანია Mahan Air-ს თურქეთში ფრენები მას შემდეგ, რაც აშშ-მ სანქციები დაუწესა მის მომსახურებას მომუშავე თურქულ კომპანიებს, განუცხადეს ანკარის ოფიციალურმა პირებმა Middle East Eye-ს. Mahan Air 2011 წლიდან აშშ-ის შავ სიაში იყო და 8 სექტემბერს აშშ-მ სანქციები დააწესა 27-ვე ირანულ ავიაკომპანიას, რათა ხელი შეეშალა ქვეყანაში „იარაღის, სამხედრო პერსონალის და უკანონო ტვირთის“ ტრანსპორტირებისთვის.

გარდა ამისა, სანქციები მიმართული იყო შუამავალი და ფარული კომპანიების, ასევე სხვა ქვეყნების კომპანიების მიმართ, რომლებიც ირანელებს მომსახურებას უწევდნენ, მათ შორის არაბთა გაერთიანებული საემიროებისა და თურქეთის. „დაე, ეს იყოს გაფრთხილება ყველასთვის, ვინც დარჩენილ ირანულ ავიაკომპანიებთან საქმიანობს: თქვენ რისკავთ გლობალური ფინანსური სისტემიდან გათიშვას“, - განაცხადა აშშ-ის ხაზინის მდივანმა სკოტ ბესენტმა.

ახალი სანქციები იმდენად მკაცრი იყო, რომ თურქული ავიაკომპანიები იძულებული გახდნენ შეეჩერებინათ ფრენები, განუცხადა სიტუაციასთან დაკავშირებულმა პირმა Middle East Eye-ს. მისი თქმით, მიუხედავად იმისა, რომ ამერიკული Boeing-ის თვითმფრინავებზე დაწესებული შეზღუდვები გასაგებია, ახალი ზომები ასევე ხელს უშლის ევროპული Airbus-ის ფრენებს ირანში, რადგან ისინი შეიცავს ამერიკაში წარმოებულ კომპონენტებს.

თუმცა, თურქეთს ჯერ არ დაუწესებია აკრძალვა სხვა ირანული ავიაკომპანიების ფრენებზე. თუმცა, გასულ შაბათ-კვირას მან გააუქმა ლიცენზია ირანულ ბანკ Bank Mellat-ს, რომელიც ქვეყანაში ათწლეულების განმავლობაში ფუნქციონირებდა. საბანკო მარეგულირებელმა ასევე გადასცა კონტროლი Golden Global Investment Bank-ს, რომელიც 2019 წელს გახდა პირველი თურქული საინვესტიციო ბანკი, რომელიც მოქმედებდა ისლამური კანონის შესაბამისად, რაც ნიშნავს, რომ ის უპროცენტო მომსახურებას სთავაზობს.

ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა ახლა სანქციები დააწესა Golden Global Investment Bank-ს ირანის მთავრობის სასარგებლოდ ფინანსური ტრანზაქციებისთვის.

ამ ფონზე, ირანელმა მაღალჩინოსანმა სამშაბათს Reuters-ს განუცხადა, რომ თეირანს შეუძლია შვიდი დღის განმავლობაში გახსნას ჰორმუზის სრუტე საზღვაო გადაზიდვებისთვის, თუ შეერთებული შტატები შეამსუბუქებს სამხედრო ზეწოლას და მოხსნის მისი პორტების ბლოკადას. მისი თქმით, ირანის დელეგაციას, რომელიც ნიუ-იორკში გაეროს გენერალური ასამბლეისთვის ჩავიდა, აქვს ყველა უფლებამოსილება, განაახლოს მოლაპარაკებები შეერთებულ შტატებთან:

გენერალური ასამბლეის სესია შესანიშნავი შესაძლებლობაა შეერთებული შტატებისთვის, დაუბრუნდეს დიპლომატიას... შეერთებულმა შტატებმა უნდა გამოაცხადოს თავისი განზრახვა, დიპლომატიურად გადაჭრას ეს საკითხი, ოფიციალურად დააფიქსიროს იგი და შემდეგ შეთანხმდეს შემდგომი ქმედებების გრაფიკზე.

ავტორი: ელენე გვიმრაძე, ექსპრესნიუსის რეპორტიორი 2018 წლიდან

სოციალური ქსელები

აშშ-ის სანქციების გამო, თურქეთმა ირანთან საავიაციო და საბანკო ურთიერთობების გაწყვეტა დაიწყო

ევროკავშირმა, საფრანგეთისა და ლუქსემბურგის ზეწოლის ქვეშ, უსმანოვისა და ფრიდმანის წინააღმდეგ სანქციები მოხსნა

გერმანიაში, ამერიკულ საჰაერო ბაზაზე თვითმფრინავი ჩამოვარდა, პილოტი კატაპულტირების შემდეგ გადარჩა

აზერბაიჯანმა ირანული ავიაკომპანიების რეისები აშშ-ის სანქციების გამო შეაჩერა.