საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში სარჩელი შეიტანა ორგანიზაციის კოორდინირებული და პოლიტიკურად მოტივირებული შევიწროების, ვანდალიზმის, დაშინებისა და სტიგმატიზაციის შესახებ.

2024 წლის 9 და 31 მაისს, „უცხოელი აგენტის“ კანონის (ე.წ. „რუსეთის“ კანონის) მიღებასთან ერთად, ორგანიზაციის ცენტრალური ოფისის ფასადზე, რომელიც კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლად არის გამოცხადებული, გრაფიტი დაიხატა. ეს გრაფიტები მოიცავდა წარწერებს „აგენტები“, „ჯაშუში“, „მოღალატე“, „მოღალატეები“ და „ერის მტერი“, ასევე მსგავსი შინაარსის პლაკატებს. 2024 წლის 31 მაისს მომხდარი ვანდალიზმის შემდეგ, მმართველი პარტიის, „ქართული ოცნების“ წარმომადგენელმა და პარლამენტის წევრმა, დიმიტრი სამხარაძემ Facebook-ზე შეურაცხყოფა მიაყენა სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებისა და ოპოზიციური პარტიების წარმომადგენლებს და პირდაპირი მუქარა განახორციელა. დიმიტრი სამხარაძემ პოსტს ვიდეოკოლაჟიც დაურთო, სადაც ასახული იყო ვანდალიზმის თავდასხმები რამდენიმე საჯარო ორგანიზაციისა და ოპოზიციური ძალის ოფისებზე.

ასოციაცია ხაზს უსვამს, რომ თავდასხმების დღეებში საგამოძიებო ორგანოებს მიაწოდა დეტალური ინფორმაცია და მატერიალური მტკიცებულებები და მოითხოვა შესაბამისი სამართლებრივი რეაგირება. ორი წლის განმავლობაში ორგანიზაცია ლობირებდა სპეციალურ საგამოძიებო სამსახურს, გენერალურ პროკურატურას და შინაგან საქმეთა სამინისტროს, რათა ოფისზე თავდასხმების ეფექტური გამოძიება ჩაეტარებინათ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის შემდეგი მუხლებით: 156 (დევნა), 187 (მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტი - პირთა ჯგუფის მიერ ქონების დაზიანება ან განადგურება) და 259² (პირველი ნაწილი - კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის დაზიანება ან განადგურება), თუმცა უშედეგოდ.

ორგანიზაციამ ამ ინციდენტებთან დაკავშირებით გამოძიების დაწყების შესახებ პირველად სახალხო დამცველის (ომბუდსმენის) ოფისიდან შეიტყო. საბოლოოდ, ახალგაზრდა იურისტებმა გაასაჩივრეს საგამოძიებო ორგანოების უმოქმედობა და მოითხოვეს საქმის წარმოებაში დაზარალებულ მხარედ ცნობა. თუმცა, გენერალური პროკურატურისგან პასუხი არ მიუღიათ და შემდგომში, თბილისის საქალაქო სასამართლომაც უარყო ორგანიზაციის მოთხოვნა. აღსანიშნავია, რომ ორგანიზაციამ მხოლოდ თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებიდან შეიტყო, რომ გამოძიება მხოლოდ ყველაზე ნაკლებად სერიოზული ბრალდებით - „მუქარით“ (საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 151-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომელიც მაქსიმალურ სასჯელს ერთ წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს) მიმდინარეობდა. გარდა ამისა, ზემოაღნიშნული ოთხი მუხლიდან სამისთვის (სისხლის სამართლის კოდექსის 156-ე მუხლის პირველი ნაწილი, 259²-ე მუხლის პირველი ნაწილი და 151-ე მუხლის პირველი ნაწილი) ორწლიანი ხანდაზმულობის ვადა უკვე გასული იყო. შესაბამისად, ამ დებულებებით დამნაშავეების სისხლისსამართლებრივი დევნა აღარ არის შესაძლებელი.

ვინაიდან ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის ოფისის შენობა კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლად არის აღიარებული, ორგანიზაციას კანონით ეკრძალება ფასადის დამოუკიდებლად გაწმენდა ან გრაფიტის მოხსნა. ასეთი დაზიანების აღმოფხვრის ერთადერთი უფლებამოსილებაა თბილისის მერია. ამიტომ, იურისტებმა ხუთჯერ დაუკავშირდნენ ქალაქის ადმინისტრაციას და მოითხოვეს ინციდენტებზე იურიდიული რეაგირება, გრაფიტის მოხსნა ან ორგანიზაციისთვის ფასადის დამოუკიდებლად დასუფთავების ოფიციალური ნებართვის გაცემა.

ორგანიზაციის ცნობით, მხოლოდ თითქმის ორი წლის შემდეგ მიიღეს პირველი პასუხი შპს „თბილსერვის ჯგუფისგან“ (მუნიციპალური საწარმო, რომლის 100%-იანი საკუთრებაა თბილისის მერია). კომპანიამ განაცხადა, რომ მას არ შეეძლო გრაფიტის მოშორება, რადგან შენობა ძველი იყო და გამოყენებულ აღჭურვილობას შეეძლო კედლების დამატებითი დაზიანება. ამ შემთხვევაშიც, ადვოკატებმა ინფორმაცია მხოლოდ ომბუდსმენთან კომუნიკაციის საშუალებით მიიღეს: აღმოჩნდა, რომ თბილისის მერიამ ოფისზე თავდასხმებთან დაკავშირებით წარმოება მხოლოდ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 150² მუხლის მე-5 ნაწილის („თბილისის მუნიციპალიტეტის იერსახის დამახინჯება“) შესაბამისად დაიწყო. მნიშვნელოვანია ხაზგასმით აღინიშნოს, რომ ამ დებულებით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის ვადაც გასული იყო, რადგან ის სამი თვით შემოიფარგლება.

„სახელმწიფოს მიერ ზემოაღნიშნული პოზიტიური კონვენციური ვალდებულებების დარღვევის გათვალისწინებით, საია სტრასბურგის სასამართლოში ასაჩივრებს ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციით გათვალისწინებული შემდეგი უფლებების დარღვევას: საკუთრების უფლება (კონვენციის პირველი დამატებითი ოქმის პირველი მუხლი), შეკრებისა და გაერთიანების თავისუფლება (კონვენციის მე-11 მუხლი) და დისკრიმინაციის აკრძალვა (კონვენციის მე-14 მუხლი პირველი ოქმის პირველ მუხლთან და კონვენციის მე-11 მუხლთან ერთად).

საჩივარში ასოციაცია ამტკიცებს, რომ მისი ოფისის ფასადზე მტრული და შეურაცხმყოფელი გრაფიტის დატოვება, ხელისუფლების უმოქმედობა და მმართველი პარტიის მიერ ამ ქმედებების ღია საჯარო მხარდაჭერა არღვევს გაერთიანების თავისუფლებას. განმცხადებლები ამტკიცებენ, რომ ეს ქმედებები მიზნად ისახავდა საიას თანამშრომლების, მხარდამჭერებისა და ბენეფიციარების დაშინებას, ორგანიზაციის მუშაობის პარალიზებას და საზოგადოების ნდობის შელახვას მის მიმართ.

გარდა ამისა, საჩივარი კონკრეტულად ეხება შერჩევითი მართლმსაჯულების საკითხს. მიუხედავად იმისა, რომ AMYUG-ის ოფისის დარბევისა და შევიწროების გამოძიება უშედეგოდ გაგრძელდა ორი წლის განმავლობაში, სანამ ოთხი შესაბამისი მუხლიდან სამისთვის ხანდაზმულობის ვადა არ ამოიწურა, სახელმწიფო მანქანა...“ 

„სახელმწიფომ უპრეცედენტო სისწრაფითა და სიმკაცრით უპასუხა აქტივისტების მიერ მმართველი პარტიის პლაკატების დაზიანებას. აქტივისტ მეგი დიასამიძისა და პოლიტიკოს ელენე ხოშტარიას წინააღმდეგ დაუყოვნებლივ აღიძრა სისხლის სამართლის საქმეები სისხლის სამართლის კოდექსის 187-ე მუხლით გათვალისწინებული წესით, თბილისის მერის საარჩევნო ბანერებზე საპროტესტო გრაფიტის გამო, ხოლო ხოშტარიას მიესაჯა ერთი წლითა და ექვსი თვით თავისუფლების აღკვეთა. ეს ფაქტები ნათლად აჩვენებს, რომ სახელმწიფოს რეაგირება პოლიტიკურად მიკერძოებული და დისკრიმინაციული ხასიათისაა, რაც პირდაპირ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა ევროპულ კონვენციას“, - აცხადებს ადამიანის უფლებათა დამცველი ორგანიზაცია.

საია ხაზს უსვამს, რომ მისი სააპელაციო საჩივარი ევროპის სასამართლოში მიზნად ისახავს საკუთარი ინსტიტუციური უფლებების დაცვას, რადგან „ადამიანის უფლებათა დამცველი ორგანიზაციის წინააღმდეგ შევიწროების კამპანია, სახელმწიფო ინსტიტუტების თანხმობითა და მხარდაჭერით, საფრთხეს უქმნის ქვეყნის ყველა მოქალაქის უფლებებისა და თავისუფლებების ფუნდამენტურ დაცვას“.

ავტორი: მარიამ იმერლიშვილი, ექსპრესნიუსის რეპორტიორი 2020 წლიდან

სოციალური ქსელები

ალიევმა გაათავისუფლა საფრანგეთის ორი მოქალაქე რომლის გამოც ორი რუსი ოლიგარქი სანქციების სიიდან ამოიღეს

80 000-მდე აბონენტს, მათ შორის თბილისის რამდენიმე უბანს, მცხეთას, ნატახტარს, წიწამურსა და წეროვნის დევნილთა დასახლებას, წყალმომარაგება 36 საათით შეეზღუდება

გორდულაძე – ევროკავშირში უნდა აწყობდეთ, რომ ჩიხში შესული ურთიერთობებიდან გამოსავალი თავადვე მოძებნონ

წითლიძე- აფხაზეთში ჯერ კიდევ არის რუსული ნარატივი, რომ აფხაზებსა და ქართველებს შორის უნდა იყოს მტრობა