საქართველოში 2013 წელს  „შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების კონვენციის“ რატიფიცირება მოხდა და საზოგადოებაში დიდი ცვლილებების იმედიც გაჩნდა. თუმცა, მას შემდეგ არასამთავრობო ორგანიზაციები თუ სამოქალაქო საზოგადოება ბევრს საუბრობს კონვენციის მხოლოდ ქაღალდზე არსებობისა და რეალობაში ცვლილებების არ განხორციელების შესახებ.

2016 წლის 3 დეკემბერს,  ევროკავშირისა და გაეროს განვითარების პროგრამის ხელშეწყობით, საქართველოს მთავრობამ წარადგინა საქართველოს პირველი ანგარიში შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე (შშმ) პირთა უფლებების შესახებ გაეროს კონვენციის მიმართ.

ანგარიშში რატიფიცირების შემდეგ ქვეყანაში განხორციელებული პოზიტიური ცვილლებებია ასახული, რომელიც ნამდვილად იმედის მომცემად გამოიყურება.

ცვლილებების მოკლე შეჯამება ვთხოვეთ მთავრობის ადმინისტრაციის ადამიანის უფლებათა დაცვის სამდივნოს უფროსს, ნატალია ჯალიაშვილს:

საქართველოს კონვენციის განხორციელების მიმართულებით მნიშვნელოვანი ნაბიჯები გადაიდგა. მოცემულ პერიოდში მნიშვნელოვნად გაიზარდა შშმ პირთა უფლებების და თავად კონვენციის პრინციპების შესახებ საზოგადოების ინფორმირებულობის ხარისხი. კონვენციის რატიფირების შემდეგ ბევრი ცვლილება გვაქვს: განხორციელდა „ქმედუნარიანობის სისტემის“ ძირეული რეფორმა, რომელიც ფსიქო-სოციალური საჭიროებების მქონე პირებს შესაძლებლობას აძლევს მათი ნების საფუძველზე მოახდინონ საკუთარი უფლებების რეალიზაცია, შესაბამისი მხარდაჭერის მიღების გზით. მნიშვნელოვანი შედეგებს მივაღწიეთ ინკლუზიური განათლების მიმართულებით. მნიშვნელოვნად გაიზარდა ზოგადი განათლების საფეხურზე ინკლუზიურ პროცესში ჩართული სპეციალური საგანმანთლებლო საჭიროების მქონე (სსსმ) პირების რაოდენობა. მნიშვნელოვანი ნაბიჯები გადაიდგა სერვისების ადაპტირების მიმართულებით. ამ კუთხით აღსანიშნავია 112-ის სერვისის ადაპტირება, სერვისების განვითარების სააგენტომ 2015 წელს დანერგა დისტანციური რეჟიმში სერვისების მიღების სისტემა, საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ დაიწყო პროექტის „,თანაბარი შესაძლებლობა ყველასთვის“ განხორციელება, რომელიც უსინათლო პირებისთვის შესაბამისი სერვისების მიღების ადაპტირებულ სისტემას ქმნის. აღსანიშნავია, რომ მოცემულ პერიოდში გაიზარდა შშმ ბავშვების სოციალური პაკეტი. სოციალური პაკეტის ზრდა ასევე, შეეხო მკვეთრად გამოხატული შშმ პირებს. სხვადასხვა მიმართულებით ბევრი პროგრამა ამოქმედდა და დღეის მონაცემებით ნამდვილად გვაქვს სასიკეთოდ განსხვავებული რეალობა.

ზემოთ აღნიშნული ცვლილებების ფონზე, არსებითი პრობლემების არსებობაზე საუბრობს საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობის პროგრამის მენეჯერი, ივონ გოგოლი:

- ამ ეტაპისთვის მნიშვნელოვანი ინიციატივები უკვე ხორციელდება, თუმცა მდგრადი პოზიტიური გავლენის მოსახდენად მეტის გაკეთებაა საჭირო. საქართველოში მთავარი პრობლემები კვლავ მოუგვარებელი რჩება: ქუჩების და შენობა/ნაგებობების ადაპტირება, დასაქმების შესაძლებლობა, ინკლუზიური განათლება, ჯანდაცვის სისტემის ეფექტურობა. პროცესში მნიშვნელოვანია, როგორც სამთავრობო სტრუქტირების, ასევე კერძო სექტორისა და სამოქალაქო საზაგოდოების უფრო კონკრეტული, მიზანმიმართული და კოორდინირებული მუშაობა.

ნატალია ჯალიაშვილი ინკლუზიური გარემოს შექმნის პროცესში სახელმწიფოს როლის მნიშვნელობაზე საუბრობს, თუმცა საზოგადოების ჩართულობასა და მათ დამოკიდებულებებს შშმ პირთა მიმართ არსებით საკითხად განიხილავს და აღნიშნავს, რომ სწორედ საზოგადოების მზაობის საფუძველზე უნდა განისაზღვროს პოლიტიკა შშმ პირთა სოციალური ინტეგრაციის უზრუნველყოფის მიმართულებით და გადაიდგას შესაბამისი ნაბიჯები.

ამ საკითხებზე მომუშავე, ოკუპაციური თერაპევტი ქეთი ტალახაძე საიმედო შეფასებას აკეთებს:

სფეროში არსებულ სირთულეებზე თუ ვისაუბრებთ, რა თქმა უნდა, გამოიკვეთება ძირეული პრობლემები: სამთავრობო და არასამთავრობო სექტორის შეუთანხმებელი ქმედებები, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა მიმართ საზოგადოების განსხვავებულ დამოკიდებულება, კვალიფიციური კადრების სიმცირე.

ამის მიუხედავად, ვფიქრობ, არასდროს უნდა დავკარგოთ, თუნდაც ძალიან მინიმალური მიღწევები ამ სფეროში. ბოლო 6 წლის განმავლობაში გაცილებით სწრაფად განვითარდა სფერო, ვიდრე წინა წლებში, თუმცა პროცესი მაინც ნელა მიდის. ამ ეტაპისთვის, ზოგადი შეფასებით (კანონმდებლობა, გარემო, საზოგადოების დამოკიდებულება/ჩართულობა) საკითხის განვითარებას შეგვიძლია 10 ბალიანი სისტემიდან ( სადაც 0 ნიშნავს ძალიან ცუდს და 10 ძალიან კარგს)  5 ქულა მივანიჭოთ.

ანი ციცქიშვილი

ავტორი: ირაკლი მანაგაძე , ექსპრესნიუსის რეპორტიორი 2009 წლიდან

სოციალური ქსელები

10 ნოემბერს საქართველოს ბანკი მშობლებისთვის ვებინარს მართავს: მომავლის პროფესია, განათლება და მშობლის როლი AI-ის ეპოქაში

რუსეთმა საფრანგეთში გამართული საპროტესტო აქციები მთავრობის დისკრედიტაციისთვის გამოიყენა

რუსეთ-საქართველოს მცენარეთა საკარანტინო ნორმების კუთხით თანამშრომლობას ავითარებს - როსსელხოზნადზორი ვიზიტს აჯამებს

სიორიძე - ვაპირებთ, ოცნებას ყველა ცრუ ბრალდება შემოვუტრიალოთ, ვამხილოთ კონსტიტუციური წყობილების ხელყოფაში